“बिना रसाइनको गहना” भनेको के हो? अनि गहना जोडिन्छ कसरी?
आजकाल सुन पसलमा ग्राहकले प्रायः सुन्ने वाक्य हो—“यो बिना रसाइनको गहना हो।” तर ग्राहकको स्वाभाविक प्रश्न उठ्छ: कुनै पनि जोडाइ सामग्री प्रयोग गरिएको छैन भने सिक्री, हार वा अन्य गहना जोडेर बनाइन्छ चाहिँ कसरी?
‘रसाइन’ भन्नाले के बुझिन्छ?
नेपाली सुनचाँदी बजारमा ‘रसाइन’ शब्द प्रायः गहनाका विभिन्न भाग जोड्न प्रयोग गरिने सोल्डर अर्थात् जोडाइ सामग्री जनाउन बोलिन्छ। तर यो शब्दको प्रयोग ठाउँ र व्यवसायीअनुसार फरक हुन सक्छ।
गहना बनाउन धेरै साना भाग छुट्टाछुट्टै तयार गरी आपसमा जोड्नुपर्छ। त्यसका लागि डिजाइन र प्रविधिअनुसार:
सोल्डरिङ
लेजर वेल्डिङ
मेकानिकल जोडाइ
अन्य आधुनिक प्रविधि
प्रयोग हुन सक्छन्। त्यसैले “बिना रसाइन” भन्दैमा गहना कुनै पनि प्रक्रिया वा पदार्थबिना जोडिएको भन्ने अर्थ लाग्दैन।
जिंक र क्याडमियमको भूमिका के हो?
परम्परागत रूपमा गहना जोड्ने मिश्रधातुको पग्लिने तापक्रम घटाउन विभिन्न धातु प्रयोग गरिन्थ्यो। आधुनिक जोडाइ सामग्रीमा जिंकयुक्त मिश्रधातु प्रयोग हुन सक्छ।
अर्कोतर्फ, क्याडमियम स्वास्थ्यका लागि हानिकारक धातु हो। विशेषगरी गहना तताउँदा निस्कने धुवाँले कालीगढको स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पार्न सक्छ। त्यसैले क्याडमियमरहित जोडाइ सामग्री र सुरक्षित आधुनिक प्रविधिलाई प्राथमिकता दिनु उचित हुन्छ।
“बिना रसाइन” भन्दा सही जानकारी के हो?
“बिना रसाइन” आफैँमा स्पष्ट प्राविधिक विवरण होइन। ग्राहकलाई निम्नमध्ये कुन अर्थमा भनिएको हो भन्ने जानकारी दिनुपर्छ:
क्याडमियम प्रयोग नगरिएको हो?
सामान्य सोल्डरको सट्टा जिंकयुक्त सामग्री प्रयोग गरिएको हो?
लेजर प्रविधिबाट जोडिएको हो?
जोडाइ सामग्री अत्यन्त कम प्रयोग गरिएको हो?
यी सबै अवस्था एउटै होइनन्। त्यसैले केवल “बिना रसाइन” भन्ने प्रचारात्मक शब्द सुनेर गहनाको शुद्धता वा निर्माण विधिबारे निष्कर्ष निकाल्नु ठीक हुँदैन।
ग्राहकले के सोध्ने?
गहना किन्दा पसलेसँग यी प्रश्न स्पष्ट रूपमा सोध्नुहोस्:
यो गहना कति क्यारेटको हो?
जोडाइमा कुन सामग्री वा प्रविधि प्रयोग गरिएको छ?
गहना क्याडमियमरहित हो?
बिलमा शुद्धता, तौल र ज्याला स्पष्ट उल्लेख गरिएको छ?
पछि बेच्दा वा साट्दा कस्तो कटौती हुन्छ?
निष्कर्ष
गहना बनाउँदा डिजाइनअनुसार कुनै न कुनै जोडाइ प्रक्रिया आवश्यक पर्न सक्छ। त्यसैले “बिना रसाइन” भन्दा “क्याडमियमरहित”, “लेजरबाट जोडिएको” वा “कम सोल्डर प्रयोग गरिएको” जस्ता स्पष्ट शब्द बढी विश्वसनीय हुन्छन्।
ग्राहकले प्रचारात्मक दाबी मात्र होइन, गहनाको शुद्धता, निर्माण विधि र बिलमा उल्लेख भएका विवरणलाई आधार मान्नुपर्छ।
तपाईंले पनि गहना किन्दा ‘बिना रसाइन’ भन्ने शब्द सुन्नुभएको छ? पसलेसँग यसको अर्थ सोध्नुभएको छ?
नेपाल सुनचाँदी बजार (GSR)
www.goldnsilverrates.com
Comments
Post a Comment